ෆේස්බුක් ගිණුමේ ආරක්ෂාවට ඔවදනක්

ගොඩක්දෙනාට තියෙන ප්‍රශ්නයක් තමා වයිරස්, ස්පෑම්, ට්‍රෝජන් වැනි දේවල් වලින් ආරක්ෂා වන්නේ කොහොමද කියන එක. නමුත් ඉස්සර අපි ඒවාගෙන් ආරක්ෂා කරගැනීමට වෙහසුනේ අපගේ පරිගණකයයි. නමුත් දැන් පරිගණකය විතරක් නෙවෙයි ඒ වගේ නරක වැඩසටහන්වලින් අන්තර්ජාලයේ ගිණුම් පවා දැන් ආරක්ෂා කරගැනීමට සිදු වෙලා. ඒකට හොඳම උදාහරණය තමා ඔබගේ මුහුණු පොතේ ගිණුම.

ඉතින් මුහුණු පොතේ ඉන්න අයට දැන් නිතර නිතරම නරක වැඩසටහන්වලින් තමන්ගෙ මුහුණු පොතේ ගිණුම ආරක්ෂා කරගැනීමට සිදු වෙලා. නරක වැඩසටහන්වලින් වගේම තමන්ගේ ගිණුම කිසියම් හෝ පුද්ගලයෙකු හැක් කරයි කියලත් බයෙන් ඉන්ඩත් අද ගොඩක් දෙනාට සිදු වෙලා තිබෙනවා. ඉතින් එහෙම ඉන්න අයට පොඩි හරි නිවී සැනසිල්ලක් ලබා දෙන්ඩ ඕන කියල අපි හිතුවා. සහ එවැනි දේවල් වලින් ෆේස්බුක් ගිණුම ආරක්ෂා කරගැනීමට ඇති හැකියාවන් හා එය කරගන්නේ කොහොමද කියලා තමා අපි මේ ලිපියෙන් කියලා දෙන්න හදන්නේ. ෆේස්බුක් ගිණුමක් හැක් වුනොතින් අපි මොකද කරන්නේ?


ඔබගේ ෆේස්බුක් ගිණුම කොයි වෙලේ ඔබේ පාලනයෙන් මිදී වෙන කෙනෙකුගේ පාලනයට අයත් උනොතින් ඔහු මුලින්ම සිදු කරන්නේ ෆේස්බුක් ගිණුමට ඔබ පිවිසෙන විද්‍යුත් තැපැල් ලිපිනය වෙනස් කිරීමයි. ඉතින් එය වෙනස් කල පසු ඔබට නැවත ඔබගේ ගිණුමට පිවිසීමට බැහැ: මොකද? තවදුරටත් ඔබේ email ලිපිනය එම ගිණුමට අදාල නොවන නිසා. එවැනි අවස්ථාවක ඔබ කළබල නොවී මුලින්ම ෆේස්බුක් මුලස්ථානයට ඒ පිළිබඳව විද්‍යුත් ලිපියක් ලියන්න. මෙන්න ලිපිනය (abuse+dt17u8y@facebook.com)

ඔබ එයට ලිපිය ලියු පසු පැය දෙකක් කාලයක් තුල ෆේස්බුක් ආයතනයෙන් ඔබට‍ පිළිතුරක් ඒවි. මූලස්ථානය ඔබ පිළිබඳ සහතික කරගැනීම පිණිස ඔබගේ විස්තර ඉල්ලනු ලැබේ. එහිදී ඔබ ජාතික හැදුනුම්පත ලබා නොදෙන්න. මොකද එය සිංහල භාෂාවෙන් තිබෙන නිසා. ඔබ ගාව රියදුරු බලපත්‍ර‍ය හෝ පාස්පෝර්ට් එක තිබේනම් ඒවාහි පිටපතක් එම විද්‍යුත් ලිපිනයට යැවීමෙන් ඔවුන් විසින් ඒවා සහතික කරගැනීමෙන් පසුව ඔබගේ පාලනයෙන් ගිලිහි තිබෙන ෆේස්බුක් ගිණුම ජාලයෙන් ඉවත් කිරීමක් සිදු කරයි. මෙම කාර්යයට උපරිම වුණොත් දවසක් ගත වේවි.

එවැනි සහතික කිරීමක් නොමැතිනම් ඔබට වෙනත් ගිණුමක් හරහා එය තමන්ගේ මිතුරන්ට කියා රිපෝර්ට් කිරීමකින් ඉවත් කරගත හැකිය. නමුත් එයට දීර්ඝකාලයක් ගත වේ.

ඔ‍බගේ ෆේස්බුක් ගිණුමට ස්පෑම්(spam) වැනි දේවල් පැමිණෙන්නේ නම් මොකද කරන්නේ?
ඔබගේ ගිණුමේ රහස් වචනය වෙනස් කරන්න.එය වෙනස් කිරීමට නොහැකිනම් 'Forget Ur Password' හරහා ගොස් විද්‍යුත් ලිපිනයට රහස් වචනය වෙනස් කිරීමට අවශ්‍ය කෝඩ් එක ලබාගන්න.

ඔබගේ රහස් වචනය වෙනස් කිරීමට අවශ්‍ය කෝඩ් එක විද්‍යුත් ලිපිනයට ලබා ගැනීමට නොහැකි නම් ඔබගේ ගිණුමේ විද්‍යුත් ලිපිනය වෙනස් වී හෝ ඔබගේ ගිණුම අත්හිටුවා තිබේ නම්, එවැනි අවස්ථාවකදී ෆේස්බුක් උදවු පිටුවට පිවිසෙන්න.

ඔ‍බගේ පරිගණකයේ තිබෙන පරිගණක ආරක්ෂක  මෘදුකාංගය යාවත්කාලීන(update) කර තිබේද, නරක වැඩසටහන්වලින් තොරද යන්න ඔබ එම මෘදුකාංගය හරහා පරික්ෂා කර බලන්න. මන්දයත් ඔබගේ පරිගණකය එවැනි නරක වැඩසටහන්වලින් ආසාදනයට ලක් වී තිබියහැක. එවිට නැවත ඔබගේ ගිණුම වෙන කෙනෙකුගේ අතට පත් වීමට ඇති ඉඩ කඩ වැඩිය. එම නිසා ආරක්ෂක මෘදුකාංගයක් හරහා පරිගණකය පරික්ෂා කර නරක වැඩසටහන් ඉවත් කරගන්න. වයිරස්ගාඩ් එකක් නොමැති පරිගණක සදහා එවැනි මෘදුකාංගයක් ඉන්ස්ටෝල් කර ස්කෑන් කිරීමෙන් අනතුරුව ෆේස්බුක් වෙත පිවිසෙන්න.

ඉතිරිය

මොකක්ද මේ CISCO ?

පරිගණක ජාලගතකරණයේදී නිතර අසන්නට ලැබෙන වචනයක් තමයි Cisco කියන්නෙ. ජාලකරණය ගැන උනන්දුවක් දැක්වුවත් නොදැක්වුවත් Cisco ගැන නම් අසා නොමැති අයෙක් සොයාගන්නටත් නැතිතරම්.

Cisco කියන්නෙ සමාගමක්. පරිගණක ජාලකරණය හා සම්බන්ධ උපාංග නිපදවීමයි එහි කර්මාන්තය.

මේ සමාගම ආරම්භ වන්නේ 1984 දී Cisco Systems නමින් ලෙන් බොසැක් සහ සැන්ඩි ලර්නර් විසින්.  Cisco Systems හි පළමු නිෂ්පාදනය වන්නේ එකල භාවිත කළ විවිධ ජාලකරණ ප්‍රොටෝකෝල බොහෝමයකට අනුකූලතාව දැක්වූ රවුටරයකි. ලොව ප්‍රථම රවුටර් නිෂ්පාදකයා නොවුවත්, වානීජමය වශයෙන් සාර්ථකම රවුටර් නිෂ්පාදනය කළ ප්‍රථමයන් අතරට එක්වීමට Cisco Systems සමාගමට හැකිවිය.

Cisco වචනය සාදාගෙන තිබෙන්නේත් අපූරු ආකාරයකටයි. සමාගම පිහිටවනු ලැබුයේ ඇමරිකාවේ සැන්ෆ්‍රැන්සිස්කෝ නගරය මූලික කරගෙනයි. cisco වචනය නිර්මාණය වූයේ Sanfrancisco නගරයේ නම ඇසුරිනි.

Cisco රවුටර්වල මෙහෙයුම් පද්ධතිය වනුයේ IOS (Internetwork Operating System) ය. වෙනත් සමාගම් වල රවුටර් බොහෝමයක් මෙන් නොව, රවුටරයේ මෘදුකාංග යාවත්කාලීන කලහැකි අයුරින් නිපදවීම නිසා Cisco Systems රවුටර් විශාල ජනප්‍රියත්වයක් අත්කරගත්තා.

Cisco Systems සමාගම කොටස් වෙළඳපලට එක්වීමට තීරණය කරන ලද්දේ 1990 වර්ෂයේදීයි. එම වසරේදීම සමාගමේ සමනිර්මාතෘ ලර්නර් මහත්මිය සේවයෙන් ඉවත්කෙරුණා. ඊට විරෝධය පාමින් ලෙන් බොසැක් ද ඉල්ලා අස්වුණි.

2000 දශකයේදී අනෙක් ජාලකරණ ප්‍රොටෝකෝල අභිබවා  Internet Protocol(IP) භාවිකයට පැමිණීමෙන් පසු cisco router වල ජනප්‍රියත්වය ක්‍රමයෙන් අඩුවුණා. Cisco Systems ලෙස පවත්වාගෙන ආ සමාගම් නාමය Cisco ලෙස වෙනස්කරමින් මෙයට පිළියමක් ලෙස ලොවපුරා cisco නාමය ප්‍රචලිත කිරීමේ ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මකකිරීමෙන් යම්තාක් දුරකට ජනප්‍රියතත්වය රඳවා තැනීමට cisco සමාගම කටයුතු කළා.

වර්තමානයේ ලොව විශාලතම බහුජාතික සමාගමක් ලෙස Cisco සමාගමේ ප්‍රධාන සේවාවන් පහත සඳහන් අංශයන් ආවරණය කරයි.
Networking Devices
Networking OSs & Software
Networking Services
Security

ඉතිරිය

Web Feeds ගැන යමක්...

  ලෝක ව්‍යාප්ත ජාලයේ වැදගත් යැයි හැඟෙන වෙබ් අඩවි වල නිතිපතා පලකරන කරුණු කාරණා, පුවත් ආදිය බලාකියාගැනීමට කොයිකවුරුත් කැමතියි. නමුත් බොහෝ වෙබ් අඩවි වලට අලුත් කරුණු එක්වීමට යම් කාලයක් ගතවෙනවා. එම උණුසුම් තොරතුරු ජාලයට එක් කළ මොහොතේම දැනගැනීමට නම් ඔබ කුමක් කළයුතුද? සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයට නම් සාමාන්‍යෙයන් දිනකට හෝ සතියකට වරක්වත් තමන්ගේ ප්‍රියතම වෙබ් අඩවි වලට ඇතුල් වී එහි අලුත් කරුණු එක් වී ඇත්නම් ඒවා කියවා බලාගැනීමයි කළයුත්තේ.

එහිදී අඩවියෙන් අඩවියට මාරු වීමේදී ගතවන කාලය, නව කරුණු සෙවීම සඳහා එම අඩවි වල වෙබ් පිටු අතර සැරිසැරීමට ගතවන කාලය ඉතා විශාල විය හැක. අනෙක් අතට පිවිසුණු වෙබ් අඩවියට අලුතින් යමක් එක්වී නැත්නම් ඒ සඳහා ගත කළ කාලය සම්පූර්ණයෙන්ම අපතේ ගියොත්..
සාම්ප්‍රදායක වෙබ් සේවයෙන් ඉදිරියට එමින් ඔබගේ තොරතුරු පිපාසය සංසිඳුවීමට හඳුන්වා දුන් සාර්ථක සේවයක් තමයි web feeds.

මෙම සේවාවෙන් කෙරෙන්නේ අදාල වෙබ්අඩවියට නව විශේෂාංගයක් ඇතුලු කළ විගස මෙම සේවයට බැඳී ඇති ප්‍රේක්‍ෂකයන් වෙත ඒ පිළිබඳව දැනුම් දීමයි. මෙම ක්‍රියාවලියේ දී මීළඟට ඇති වන ගැටලුව නම් එසේ ලබාදෙන  web feeds පරික්‍ෂාකරන තුරු රැස්කරගැනීමයි. මේ සඳහා feed aggregatorයක් අවශ්‍ය වෙනවා. එමගින් පරිශීලකයා තෝරාගනු ලබන වෙබ් අඩවිවලින් ලබාදෙන feeds එක්රැස් කරගැනීම නිසා ඒ ඒ වෙබ් අඩවිවල අලුතින් එක්ව ඇති විශේෂාංග පිළිබඳව දැනුවත් වීමටත් එමගින් අදාල වෙබ්පිටුවලට ප්‍රවිශ්ටවී කාලනාස්තියකින් තොරව තොරතුරු ලබාගැනීමටත් පරිශීලකයාට හැකි වෙනවා.
(මෙම ක්‍රියාවලිය web syndication ලෙසත් හැඳින්වෙනවා)

වෙබ් ෆීඩ්ස් ගැන කතා කරනකොට ඒ හා බැඳුණු RSS සහ Atom ගැනත් නොකියාම බැහැ. ඇත්තෙන්ම RSS හා Atom යනු වෙබ් ෆීඩ් වල ආකෘති ආකාර දෙකක්. මින් දිගු ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියන්නේ RSS ආකෘතියේ ෆීඩ්ස් සේවාවයි.

RDF Site Summary නමින් 1999 දී Netscape සමාගමේ සේවය කළ ඩෑන් ලිබී සහ රාමනාදන් ගුහා විසින් ලොව ප්‍රථම RSS සේවාව නිමවුණා. එම වර්ෂයෙ තුළදීම මෙහි වැඩිදියුණු කළ සංස්කරණයක් Rich Site Summary නමින් එළිදැක්වුණා. පසුව නෙට්ස්කේප් සමාගමේ නොයෙක් හැලහැප්පීම් හේතුවෙන් මෙය අතරමග නවතාදැමුණා. නමුත් ලොවපුරා ඉල්ලුමට අනුවයමින් වෙනත් සමාගම් කීපයක් RSS සේවාව වැඩිදුර දියුණු කළා. නමුත් නෙට්ස්කේප් සමාගමේ අනුදැනුමකින් තොරව මෙය දියුණුවුවද යන නාමය නෙට්ස්කේප් සමාගමට අයත් බැවින් විවිධ වාදවිවාද ඇතිවුණා. ඒ අනුව විකල්ප සේවාවක් ලෙස Atom ආකෘතිය හඳුන්වා දෙනු ලැබුවා. ඉතා සුලු වශයෙන් වෙනස්කම් දක්වන මෙම ෆීඩ්ස් දෙවර්ගයව නිමැවෙන්නේ XML(eXtensible Markup Language) කේතවලිනි.

Feeds ගැන යමක් දැනගත්තා නම් දැන්ම VITS Skylight රොයිටර් ෆීඩ් සේවයට එක්වෙන්න.

ඉතිරිය